« Terug

We zijn van start en hoe! Landelijke debattour hogescholen

In 2017 zijn we gestart met de landelijke debattour bij hogescholen met als overkoepelend thema ‘Onderwijskwaliteit & Personeelsbeleid’. De eerste drie debatten, in een reeks door het land, hebben inmiddels plaatsgevonden. Elk van de drie bijeenkomsten had een eigen karakter en dynamiek, maar onder de deskundige leiding van Het Debatbureau gingen we toch elke keer weer het gesprek aan over de vraag: ‘hoe kunnen we de positie van startende docenten in het hbo verbeteren?’

Dat dit niet gemakkelijk is, dat wisten we al. De thematiek van startende docenten in het hbo heeft raakvlakken met tal van elementen die bepalend zijn voor het reilen en zeilen binnen grote onderwijsinstellingen. Om deze onderwerpen met elkaar te verkennen, de problematiek te agenderen én om beweging te brengen, hebben we met open vizier de ‘verbale degens gekruist’. Niet met als doel de tegenstellingen te vergroten, maar als opmaat naar een dialoog over de (on)mogelijkheden die we met elkaar zien.

 

Debat Zuyd Hogeschool

Het eerste debat in de reeks is georganiseerd samen met het Docentenberaad van de Zuyd Hogeschool en was tevens de kick-off van de landelijke debattour. De middag werd geopend door de gedreven voorzitster van het Docentenberaad gevolgd door een welkomstwoord door de CvB-voorzitter.

Aan het woord vervolgens Albert Weishaupt, lector Professionele Onderwijsorganisaties van Stenden en tevens directeur op een VO-school. Zijn lectoraat ‘Professionele Onderwijsorganisaties’ doet onderzoek naar de vraag hoe een school zich ontwikkelt tot een adequate onderwijsorganisatie. Eén die kwaliteit garandeert en uitgaat van de docent als professional én onderwijskundig leider.  Volgens Weishaupt is er momenteel veel aandacht voor de rol van de docent als kritische succesfactor voor de kwaliteit van het onderwijs. Wat vrij vertaald leidde tot de vraag “Docenten hebben de sleutel in handen voor goed onderwijs …. maar waar is dat sleutelgat?” In een boeiend en enthousiasmerend betoog heeft hij de weg bereid voor de discussie die er op volgde.

Die discussie ging onder meer over de ontwikkeling van flexibele curricula en ervaren (vak)docenten die geen afscheid kunnen nemen van stokpaardjes… Het ging ook over de flexibele schil en het belang van frisse (vak)docenten, die juist essentieel zijn voor de actualiteit van het curriculum. En het ging over werkdruk als bepalende factor. Kortom een rijk debat, waarbij het opviel dat hogescholen eigenlijk zelf ook veel antwoorden in huis hebben. Elke hogeschool kent voorbeelden van docententeams, managers en opleidingen die zeer adequaat antwoord geven op de uitdagingen die er liggen. Maar blijkbaar wordt er onvoldoende gedeeld en geleerd met en van elkaar.

 

De Haagse Hogeschool - Pizza met pit

Het docenteninitiatief ‘PIT’ organiseert met en voor docenten bijeenkomsten, die raken aan relevante thema’s in het onderwijs. Soms inhoudelijk, andere keren over het docentschap zelf, zoals nu in samenwerking met Zestor. Startpunt van de bijeenkomst was de stelling: 50% van de docenten verlaat binnen vier jaar de sector, dat is (g)een probleem! Na een korte inleiding vanuit Zestor was het woord aan de HRM- afdeling van de Haagse, waarbij werd ingegaan op een onderzoek naar de veranderingen die bij nieuwkomers optreden in de eerste vier maanden, in de identificatie met de organisatie, het beroep en de loopbaan.

Daarna was de beurt aan Bernhard Fransen, bedrijfskundige en onderwijskundige die eerder met succes leiding gegeven heeft aan diverse transformaties en reorganisaties in het hbo. Met veel enthousiasme reflecteerde hij op zijn ruime praktijkervaring van besturen en organiseren in een complexe maatschappelijke en bestuurlijke context. 

Hierna volgde een levendig debat, waarbij eens te meer de urgentie van het thema duidelijk werd. Mobiliteit onder docenten is goed, mits vanuit de positieve motivatie en dat is helaas lang niet altijd de praktijk. Ook hier was opvallend dat wanneer binnen hogescholen kennisdeling een betere plek krijgt, dat men oplossingen zelf in huis heeft. Verbazing en ongeloof over sommige praktijken werden dan ook afgewisseld met voorbeelden waarin teams en teamleiders de professionele ruimte optimaal weten te vinden om nieuwkomers zorgvuldig te laten landen.

 

Hogeschool Utrecht - Geen debat, maar de dialoog

Geen debat, maar de dialoog. Dat is het uitgangspunt van de bijeenkomst bij de Hogeschool Utrecht. Onder meer op basis van een zeer gedegen onderzoek van studenten van de eigen hogeschool is men eerder al aan de slag gegaan met het uitstippelen van een traject die nieuwkomers doorlopen vanaf de start van het dienstverband.

De ambitie en uitgangspunten waren dus reeds helder, maar een goed gesprek over rollen verantwoordelijkheden en de vooral de invulling daarvan was nodig. Met een vertegenwoordiging van docenten, leidinggevenden, medezeggenschap en HRM hebben we de verschillende actoren en hun bijdrage in de introductieperiode in kaart gebracht.  De opbrengst was rijk en voor de betrokken HRM-ers zeer welkom om, ingegeven door de praktijk van alledag, meer concreet invulling te geven aan het hogeschool brede programma.

Er was reeds een heldere visie op hoe goed werkgeverschap vorm krijgt aan de start van het dienstverband. Dit kan nu worden aangevuld heldere verwachtingen, maar met ruimte binnen de brede kaders van de Hogeschool. Immers, elke opleiding kent eigen bijzonderheden. Kortom, samen waar het moet, maatwerk waar het kan.

 

De komende maanden staan er nog drie debatten op de rol. Momenteel is er nog ruimte om één debat te organiseren. Wil jij dit laatste ticket voor een debat bij jou op de hogeschool? Neem dan contact met ons op!

                                                                                                                        

Zestor, arbeidsmarkt- en opleidingfonds hbo is opgericht door partijen bij de cao-hbo: