« Terug

Hogeschool van Amsterdam

Leertraject BDB/BKE

Beschrijving leertraject Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB), inclusief de Basis Kwalificatie Examinering (BKE)

aansluiting BDB (inclusief BKE) op onderwijs- en personeelsbeleid
opzet leertraject BDB (inclusief BKE)
toetsing en beoordeling van de BDB (inclusief BKE)
opzet traject Basis Kwalificatie Examinering (BKE)

Aansluiting BDB (inclusief BKE) op onderwijs- en personeelsbeleid

 

Doelgroep/toelatingseisen

Beleid ten aanzien van nieuwe docenten
Het huidige beleid van de hogeschool ten aanzien van de BDB is van kracht sinds september 2014. Deze BDB bestaat uit de ‘oude’ Didactische Aantekening (DA) aangevuld met de nieuwe Basiskwalificatie Examinering (BKE).  Niet iedere nieuwe docent volgt het BDB traject. Ongeveer een derde van de nieuwe docenten heeft al een bewijs voor didactische bekwaamheid. Zij halen (zonodig) alleen een BKE, om aan BDB-eisen te voldoen.

Andere nieuwe docenten volgen een tijdje na de introductie het BDB-traject, met name nieuwe docenten die in aanmerking willen/kunnen komen voor een vaste aanstelling en een aanstelling hebben voor meer dan 0,2 fte. 
 
Alle nieuwe docenten volgen in ieder geval een didactische introductietraining.

Beleid ten aanzien van zittende docenten
Het huidige beleid van de hogeschool ten aanzien van de BDB is van kracht sinds september 2014. Deze BDB bestaat uit de ‘oude’ Didactische Aantekening (DA) aangevuld met de nieuwe Basiskwalificatie Examinering (BKE). Niet iedere zittende docent van de hogeschool volgt het traject; alleen de docenten die nog niet beschikken over een BDB of kwalificatie die daarvoor een vrijstelling geeft. 

De meeste zittende docenten hebben een didactische aantekening en behalen een BKE 
(of SKE) om te voldoen aan de BDB-eisen.

Docenten die nog geen bewijs voor didactische voorbereiding hebben (en meer dan 
0,2 fte aanstelling hebben) dienen een BDB te behalen via het trainingstraject of een EVC-traject voor het erkennen van hun didactische bekwaamheid.

Didactische bekwaamheid

De hogeschool hanteert bepaalde criteria om de didactische bekwaamheid van nieuwe en zittende docenten vast te stellen. 

De HvA certificeringscommissie voor docentkwalificaties heeft in het document ‘Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid HvA,  juni 2015’ vastgesteld welke diploma’s/certificaten vrijstelling geven voor de BDB/didactische aantekening. Voor de volgende, elders verworven docentkwalificaties is onder bepaalde voorwaarden (gedeeltelijke) vrijstelling mogelijk:

  • Diploma van een eerstegraads lerarenopleiding, Master Docent-HGZO of andere Master of Education
  • BDB van een andere hogeschool, CNA, VU of ICLON
  • Didactische aantekening voor het HBO (bijvoorbeeld bij CNA, VU of andere hogeschool)
  • Basiskwalificaties Onderwijs (BKO) van een Universiteit
  • Universitair of post-HBO-diploma of voortgezette (agogische) opleiding, behaald vóór 1 april 1990 met daarop aangetekend een eerstegraads onderwijsbevoegdheid
  • Universitaire Master/doctoraal Onderwijskunde of Pedagogiek, Master of Science in Education

In overeenstemming met het landelijke protocol BDB vindt erkenning plaats van een behaald BDB-certificaat bij een andere hogeschool. Dit is vastgelegd in het document ‘Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid HvA, juni 2015. 

Er zijn geen docentfuncties waarvoor het niet noodzakelijk is een BDB traject te volgen. 

Intake

Voorafgaand aan het traject wordt een intake gehouden. Het doel van de intake is om elkaar wederzijds te informeren, kennis te maken en de verwachtingen te managen.  De intake vindt plaats in de vorm van een gesprek en wordt  afgenomen door docenttrainers van het Centrum voor Nascholing.

De leidinggevende maakt afspraken met de docent over volgen van het BDB-traject, en heeft verder geen specifieke rol.

Maatwerk

Het is niet mogelijk om voor individuele deelnemers het traject aan te passen: de keuze is een EVC-traject of trainingstraject om de BDB te behalen. Het BDB-trainingstraject biedt ruimte voor eigen invulling/accenten, met name door de variatie aan opdrachten die in de werkpraktijk worden uitgewerkt. Verder is maatwerk voor organisatieonderdelen/teams mogelijk.

Anderstaligheid

Het traject kan in het Engels worden gevolgd. 

 

Opzet leertraject BDB (inclusief BKE)

 

Organisatie

  • De P&O bestuursstaf is proceseigenaar van de BDB-regeling. Voor de uitvoering van het BDB traject (incl. BKE) is het Centrum voor Nascholing eigenaar en verantwoordelijk. De HvA Academie is verantwoordelijk voor corporate afspraken met het Centrum voor Nascholing voor de BDB en als eigenaar verantwoordelijk voor de uitvoering van aanvullende BKE-trajecten.
  • De eindtermen van het BDB-profiel (inhoudelijk) maken deel uit van de regeling, daarvan is P&O bestuursstaf proceseigenaar.
  • Voor nadere programmering van het BDB-traject is CNA verantwoordelijk, het globale programma wordt samengesteld in samenwerking met HvA Academie, bestuursstaf P&O en bestuursstaf Onderwijs en Onderzoek.
  • Het traject wordt centraal en op verzoek ook decentraal georganiseerd.
  • Het traject wordt uitgevoerd door het Centrum voor Nascholing.

Leerdoelen/bekwaamheid

Het traject is afgestemd op de leerdoelen/bekwaamheid, zoals vastgelegd in het Protocol BDB (doceren, begeleiden van studenten, ontwerpen van onderwijs, toetsen en professioneel docentschap).

Programma

  • Het programma is een combinatie van werkplekleren, zelfstudie en groepsbijeenkomsten (waaronder intervisie).
  • Als onderwijsconcept wordt gewerkt vanuit  evidence-based vakmanschap,  kennisintensief, omgevingsgericht en persoonsgericht; activerend onderwijs op basis van blended learning. 
  • De begeleiding in het programma is georganiseerd door middel van 360-graden feedback verzamelen in praktijksituaties; peerfeedback bij lesobservaties; feedback van trainers bij terugkoppeling van opdrachten en intervisie. 
  • De volgende onderdelen komen aan de orde: oriëntatie op beginsituatie en leerdoelen; ontwerpen van onderwijsuitvoering (inclusief constructieve alignment en toetsing); activerende didactiek, klassenmanagement en feedback; begeleiden van leerprocessen, studenten en projectgroepen; toetsen en beoordelen. De onderdelen worden in deze volgorde behandeld.
  • De volgende werkvormen worden gehanteerd: blended learning, activerende werkvormen, digitaal platform met portfolio-opdrachten, gecombineerd met bijeenkomsten, met een mix van werkvormen passend bij het programma-onderdeel (plenaire besprekingen, rollenspelen, intervisie, oefenen in microlessen, oefeningen en subgroepwerk).

Duur en omvang

  • De totale studiebelasting is 300 uur: 140 uur werkplekleren, 80 uur zelfstudie en 80 uur groepsbijeenkomsten verdeeld over 10 dagen.
  • De doorlooptijd is circa 5 maanden.

Cursusmateriaal

Het cursusmateriaal bestaat uit een digitale leeromgeving met cursusmateriaal per onderdeel, waaronder filmpjes/kennisclips; websites (score.hva.nl),  boeken (oa Kallenberg, T. (2014) ‘Leren (en) doceren in het hoger onderwijs’,  HvA publicaties (oa leidraad toetsen en beoordelen) en artikelen.

 

Toetsing en beoordeling van de BDB (inclusief BKE)

 

Toetsing en beoordeling

Er vindt toetsing van het traject op bekwaamheid/leerdoelen plaats. Formatieve toetsing vindt plaats door middel van tussentijdse feedback op opdrachten, van medecursisten en trainers. Summatieve toetsing vindt plaats in de vorm van een criteriumgericht interview/assessment op basis van het portfolio dat gaandeweg het traject is gemaakt, door twee assessoren. 

Het opstellen van een portfolio maakt onderdeel uit van het traject. Het portfolio, waarover een gesprek plaatsvindt, wordt gebruikt om de bekwaamheid te tonen. Het portfolio bestaat uit uitwerkingen van opdrachten per onderdeel.

Certificering

Deelnemers ontvangen een certificaat. Voorwaarde om een certificaat te ontvangen is een positieve beoordeling van het eindassessment (kan volledig BDB-traject of een zelfstandig opgebouwd portfolio bij een EVC-traject traject zijn).

Het Centrum voor Nascholing beoordeelt, de HvA certificeringscommissie didactische docentkwalificaties geeft het certificaat af. De HvA certificeringscommissie didactische docentkwalificaties is bevoegd om het certificaat af te geven. 

 

Opzet traject Basis Kwalificatie Examinering (BKE)

 

Doelgroep / toelatingseisen

Beleid ten aanzien van nieuwe docenten
Indien nodig volgen nieuwe docenten na het volgen van de didactische introductietraining een BKE, om aan de BDB-eisen te voldoen. Dit is afhankelijk van de elders verworven docentkwalificaties. 

Beleid ten aanzien van zittende docenten
Iedere zittende docent van de hogeschool volgt het BKE traject. Er is een apart BKE-traject voor zittende docenten met een didactische aantekening. Alle docenten (aanstelling >0,2 fte) dienen een BKE te behalen, alle examinatoren. De docent volgt tegelijkertijd met het eigen opleidingsteam het traject, de planning is afgestemd op kwaliteitszorg. 

Toetsdeskundigheid

De hogeschool hanteert bepaalde criteria om de toetsdeskundigheid van nieuwe of zittende docenten vast te stellen conform de landelijke richtlijnen en instellingsbrede leidraad toetsen en beoordelen en opleidingsspecifieke afspraken (o.m. examencommissie) over wijze van toetsen en beoordelen. 

Een BKE-certificaat dat behaald is bij een andere hogeschool wordt erkend, mits deze voldoet aan de landelijke afspraken.

Er zijn geen docentfuncties waarvoor het niet noodzakelijk is een BKE traject te volgen. 

Intake

Voorafgaand aan het traject wordt een intake gehouden. Het doel van de intake is om de docent te informeren over het traject, om de verwachtingen af te stemmen, om te checken welke bekwaamheid er is, welke eventuele aanvullende trainingen passen of dat docenten meteen aan hun toetsdossier kunnen gaan werken. De intake wordt afgenomen door trainers van de HvA Academie (daartoe benoemde docenten met een SKE). De leidinggevende is opdrachtgever en maakt afspraken met het docententeam en trainers.

Maatwerk

Het is mogelijk om voor individuele deelnemers het traject aan te passen. Het traject wordt  aangepast wanneer blijkt dat er behoefte is aan extra training/kennisbasis op gebied van toetsen & beoordelen.

Anderstaligheid

Het traject kan in het Engels worden gevolgd.

Organisatie

  • De HvA Academie is eigenaar en eindverantwoordelijk voor het BKE-traject.
  • P&O is proceseigenaar van het beleid.
  • De HvA Academie is verantwoordelijk voor de inhoud van het traject, in samenspraak met bestuursstaf P&O en bestuursstaf Onderwijs en Onderzoek.
  • De HvA Academie is verantwoordelijk voor de organisatie van het traject in samenwerking met het opleidingsteam/opleidingsmanager. 
  • Het traject wordt decentraal georganiseerd en intern uitgevoerd, door de HvA Academie.

Leeruitkomsten / indicatoren

Het traject is afgestemd op de leeruitkomsten en indicatoren zoals vastgelegd in ‘Verantwoord Toetsen en Beslissen in het Hoger Beroepsonderwijs’ (Vereniging Hogescholen, oktober 2013). Er zijn geen aanvullende leeruitkomsten en indicatoren opgenomen.

Programma

  • Het traject bestaat uit een aantal opdrachten waaronder het opbouwen van een toetsdossier met twee toetsen, analyse en reflectie. Desgewenst volgt de docent aanvullende trainingen en/of begeleiding on-the-job door een SKE gecertificeerde trainer, en/of zelfstudiemodules via score.hva.nl. 
  • Er wordt gewerkt volgens het principe van leren door middel van casussen, kennisintensief en reflectief.
  • De begeleiding in het programma vindt on-the-job plaats door een SKE gecertificeerde trainer. 
  • De volgende thema’s komen aan de orde: toetscyclus, verschillende toetsvormen, analyse en kritische reflectie op de eigen toetspraktijk.
  • De volgorde waarin de onderdelen worden behandeld is afhankelijk van de wensen/afspraken in het team.
  • De volgende werkvormen worden gehanteerd: zelfstudie (desgewenst modules via score.hva.nl) en teamwork door opbouwen van een toetsdossier, analyse en kritische reflectie. Desgewenst aanvullende trainingen en/of begeleiding on-the-job door SKE-gecertificeerde trainer.

Duur en omvang

De studiebelasting is 10 à 20 uur, het exacte tijdsbeslag is afhankelijk van reeds aanwezige bekwaamheid van de docent en beschikbare informatie over afspraken rond toetsen/toetsprogramma in de opleiding waar de docent werkt. Het aantal uren is naar eigen inzicht te verdelen.

De doorlooptijd is zelf te bepalen (in overleg met het team). De verdeling in het aantal contacturen en zelfstudie wordt per team bepaald.  

Cursusmateriaal

Het cursusmateriaal bestaat onder meer uit een zelfstudiemodule op score.hva.nl

Toetsing en beoordeling

Er vindt toetsing van het traject op leeruitkomsten/indicatoren plaats. Formatieve toetsing vindt plaats door middel van feedback verwerkingsopdrachten bij begeleiding door SKE-gecertificeerde trainer (facultatief). Summatieve toetsing vindt plaats door beoordeling van het portfolio (toetsdossier van twee toetsen, analyse en kritische reflectie).

Er wordt een eind-assessment afgenomen in de vorm van een inhoudelijke beoordeling van het portfolio. Dit assessment wordt afgenomen door  SKE-gecertificeerde BKE beoordelaars (benoemd door HvA certificeringscommissie didactische docentkwalificaties). 

Het opstellen van een portfolio maakt onderdeel uit van het traject. Het portfolio bestaat uit een toetsdossier van twee toetsen, bijbehorende analyse en kritische reflectie vormen. 

Certificering

Deelnemers ontvangen een certificaat. Voorwaarde om een certificaat te ontvangen is een positieve beoordeling. De certificering heeft geen bepaalde geldigheidsduur.

Het certificaat wordt afgegeven door de HvA academie, op basis van het besluit van de HvA certificeringscommissie didactische docentkwalificaties. De HvA certificeringscommissie didactische docentkwalificaties is bevoegd om het certificaat af te geven. 
 

Meer informatie

Margreet Schriemer
beleidsadviseur P&O, bestuursstaf
  m.p.schriemer@hva.nl
 

terug naar de lijst met hogescholen

Zestor, arbeidsmarkt- en opleidingfonds hbo is opgericht door partijen bij de cao-hbo: