« Terug

Fontys Hogescholen

Leertraject BDB/BKE

Beschrijving leertraject Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB), inclusief de Basis Kwalificatie Examinering (BKE)

aansluiting BDB (inclusief BKE) op onderwijs- en personeelsbeleid
- opzet leertraject BKO en BKE (gescheiden assessments)
toetsing en beoordeling van de BKO en BKE

 

Aansluiting BDB (inclusief BKE) op onderwijs- en personeelsbeleid

Opmerking vooraf: traject en assessment zijn losgekoppeld bij Fontys.
Bij Fontys bestaat de BDB uit de Fontys BKO en de BKE.

Doelgroep/toelatingseisen

Beleid ten aanzien van nieuwe docenten
Niet iedere nieuwe docent hoeft het BDB traject te volgen, maar voor een vaste aanstelling moet elke docent het assessment doen tenzij ze vrijstelling ontvangen. Docenten moeten binnen een jaar, maar maximaal binnen 2 jaar de Fontys BKO behalen  in verband met een mogelijke vaste aanstelling. 
Nieuwe werknemers met een docentbevoegdheid of een elders behaalde BDB hoeven geen BKO te halen. Alle andere aanvragen voor vrijstelling voor de BKO worden steeds apart bekeken.
BKO staat gelijk aan de BDB, maar dan zonder de criteria van de BKE. Dit is een apart assessment.

Beleid ten aanzien van zittende docenten
Alleen zittende docenten die nog geen vaste aanstelling hebben moeten de Fontys BKO halen. Verder is er voor zittende docenten professionalisering mogelijk op de volgende vier thema’s: didactiek en toetsing, media en technologie, onderzoek en coaching en wel op twee niveaus, mediorkwalificatie (MKO) en seniorkwalificatie (SKO).
Ook wordt het BKE en SKE assessment aangeboden aan docenten. Bovendien is het mogelijk om de BKE/SKE te behalen via respectievelijk de assessments MKO didactiek en toetsing en/of SKO didactiek en toetsing.

Didactische bekwaamheid

De hogeschool hanteert bepaalde criteria om de didactische bekwaamheid van nieuwe en zittende docenten vast te stellen. Er worden vrijstellingen verleend voor eerste- of tweedegraads bevoegdheid, pabo, BDB-certificaat van een andere hogeschool of de Basis Kwalificatie Onderwijs van de universiteit. Onderwijskundigen ontvangen vrijstelling voor ontwerpen van onderwijs en toetsen. De andere docentactiviteiten moeten nog aangetoond worden. Verder zijn er aanvragen die apart bekeken worden zoals buitenlandse diploma’s.
Er zijn geen docentfuncties waarvoor het niet noodzakelijk is een BKO  assessment af te leggen.

Intake

Bij Fontys is de training en assessment losgekoppeld. Iedereen kan een training BKO aanbieden. Hier bespreek ik de training BKO bij Fontys Hogeschool Kind en Educatie. Voorafgaand aan het voorbereidende traject bij Fontys Hogeschool Kind en Educatie wordt een intake afgenomen; voor andere trajecten binnen Fontys is dit niet bekend. Het doel van de intake is om verwachtingen en belemmeringen vast te stellen en de beginsituatie te bepalen. De intake vindt plaats in de vorm van een vragenlijst en een QuickScan m.b.t. de prestatie-indicatoren en wordt afgenomen door de trainer. De leidinggevende heeft geen rol bij de intake.

Maatwerk

Het traject omvat een training van 12 dagdelen die als groep wordt gevolgd. De onderwerpen liggen min of meer vast, maar er is ruimte voor eigen inbreng en intervisie. 
Daarnaast zijn er maatwerktrajecten zoals individuele begeleiding (coaching).

Anderstaligheid

Op een aantal locaties (Venlo en Eindhoven) kan het voorbereidende traject in het Engels worden gevolgd.
Van de handleiding Fontys BKO is een  Engelstalige versie aanwezig. Vanzelfsprekend kan  ook het assessment in het Engels worden afgenomen.  

 

Opzet leertraject BKO en BKE (gescheiden assessments)

 

Organisatie

  • De assessments vallen onder de eindverantwoordelijkheid van FKO (Fontys Kwalificaties Onderwijs)
  • FKO is verantwoordelijk voor de inhoud van de assessments. 
  • Iedere aanbieder van een voorbereidend BKO/BKE traject is verantwoordelijk voor de inhoud van dat traject.
  • De assessments worden centraal georganiseerd vanuit FKO. 
  • Voorbereidende trajecten worden uitgevoerd door zowel interne (FHKE, FEC (Fontys Educatief Centrum), FIBS (Fontys International Business School)) als externe partijen.

Leerdoelen/bekwaamheid

De trajecten zijn afgestemd op de docentactiviteiten zoals vastgelegd in het Protocol BDB (doceren, begeleiden van studenten, ontwerpen van onderwijs, toetsen en professioneel docentschap).

Programma BKO (FHKE)

  • Het programma BKO+BKE bestaat uit een training van 12 dagdelen, een intake en een lesbezoek op de werkplek.
  • Er wordt zoveel mogelijk gewerkt vanuit het onderwijsconcept van ervaringsgericht leren.
  • De begeleiding in het programma is georganiseerd door middel van peer feedback, intervisie en feedback op de werkplek naar aanleiding van een lesbezoek.
  • Er wordt gebruik gemaakt van het boek ‘Leren (en) doceren in het hoger onderwijs’, ‘Het gaat steeds beter! (activerende werkvormen voor de opleidingspraktijk)’, 'Basis Kwalificatie Examinering in het hoger beroepsonderwijs' van Lia Bijkerk en ‘Samenwerken aan toetskwaliteit in het Hoger Onderwijs’.
  • De docentactiviteiten uit de landelijke BDB worden behandeld in de bijeenkomsten. Hierbij komen o.a. de volgende onderwerpen aan bod: visie op leren en onderwijs, ontwerpen van onderwijs/lessen, leerstijlen, leerdoelen, taxonomie (o.a. van Bloom, Miller piramide), toetsen en toetscyclus, doc/stud sturing, motiveren, groepsdynamiek.
  • Er worden meerdere activerende werkvormen gebruikt om de cursisten hier kennis mee te laten maken. Verder presenteren de cursisten iedere bijeenkomst kennis a.d.h.v. een activerende werkvorm die gerelateerd is aan de inhoud van die bijeenkomst. Verder wordt er gebruikt gemaakt van media.
  • Beeldopnames van cursisten worden bekeken en geanalyseerd. Er is ruimte voor intervisie.

Duur en omvang

  • De totale studiebelasting is 12 bijeenkomsten (dagdeel) en minimaal evenveel aan voorbereiding (totaal ongeveer 100 uur). Daarnaast hebben de meeste cursisten nog ongeveer minimaal 50 uur nodig om het BKO portfolio af te maken voor het assessment. Daarnaast de investering voor het BKE portfolio, ongeveer 50 uur.
  • De doorlooptijd van het traject is ongeveer een half jaar, maar bij in-company trajecten kan dit variëren. 
  • De verdeling van de inhoud over het aantal dagdelen is als volgt: 
    • Doceren en begeleiden van studenten: 2 en lesbezoek
    • Toetsen: 4
    • Ontwerpen van onderwijs: 4
    • Professioneel docentschap: 2 en lesbezoek

Cursusmateriaal

Het cursusmateriaal bestaat uit:

  • Leren (en) Doceren in het Hoger Onderwijs van o.a. Ton Kallenberg
  • Het gaat steeds beter! Activerende werkvormen voor de opleidingspraktijk van o.a. Lia Bijkerk
  • Basis Kwalificatie Examinering in het hoger beroepsonderwijs van Lia Bijkerk
  • Samenwerken aan Toetskwaliteit in het Hoger Onderwijs van Mieke Jasper en Els van Zijl
  • Artikelen via de portal
  • Presentaties/opdrachten via de portal

Programma BKE (FHKE)

  • Het aparte BKE programma bestaat uit 4 bijeenkomsten. Dit kan afhankelijk zijn van de beginsituatie bij op maat trajecten.
  • Er wordt gebruik gemaakt van het boek ‘Samenwerken aan toetskwaliteit in het Hoger Onderwijs’, 'Basis Kwalificatie Examinering in het hoger beroepsonderwijs' van Lia Bijkerk en actuele artikelen.
  • In de training is er aandacht voor de theorie m.b.t. toetsing die toegepast moet worden a.d.h.v. eigen toetsmateriaal.

 

Toetsing en beoordeling van de BKO en BKE

 

Toetsing en beoordeling

De Fontys BKO en BKE zijn twee aparte assessments.

Het BKO assessment bevat alle docentactiviteiten zoals ze geformuleerd zijn in het landelijk BDB profiel, maar toetsing is in dit assessment minder diepgaand dan de BKE. Vandaar dat de BKE in een apart assessment wordt getoetst. 

De BKO is een geïntegreerd assessment wat bestaat uit een lesbezoek inclusief verantwoording, portfolio en gesprek. Het assessment wordt afgenomen door twee onafhankelijke assessoren.

In de trajecten wordt gebruik gemaakt van formatieve toetsing. Dit is echter los van het assessment.

In het BKO assessment zit een lesbezoek waarvoor de kandidaat een lesverantwoording moet schrijven. Dit bezoek en de verantwoording zijn formatief. De kandidaat krijgt hier feedback op en dit moet worden opgenomen in het portfolio.
Als summatieve vormen van toetsing worden een portfolio en een Criterium Gericht Interview gebruikt.

De BKE is een portfolio assessment.
 

Certificering

Deelnemers ontvangen een certificaat als het assessment is behaald. 
Het certificaat wordt afgegeven door FKO (Fontys Kwalificaties Onderwijs). Dit wordt geregistreerd in het personeelsdossier, zodat zowel bij het instituut van de kandidaat als bij P&O bekend is dat iemand de BKO heeft behaald.

Een Fontys BKO certificaat en een BKE certificaat staat gelijk aan een BDB certificaat op.

Mocht een deelnemer een certificaat willen ontvangen voor deelname aan de BKO training, dan ontvangt de docent een certificaat voor actieve deelname aan de training als men minimaal 11 keer aanwezig is geweest en actief heeft deelgenomen (alleen op aanvraag).

 

Meer informatie

Trudy Cortenbach
projectleider
  t.cortenbach@fontys.nl

 

terug naar de lijst met hogescholen

Bijgewerkt oktober 2019

Zestor, arbeidsmarkt- en opleidingfonds hbo is opgericht door partijen bij de cao-hbo: