Op 25 april 2007 vond het Landelijke Debat Herkend MultiTalent plaats in het Geldmuseum te Utrecht. Het debat werd drukbezocht door bestuurders, P&O-ers, managers, beleidsmedewerkers en docenten vanuit hogescholen, maar ook van daarbuiten. De hoofdboodschap van het debat was ‘het herkennen en erkennen van MultiTalent is pure noodzaak’.
Het dagvoorzitterschap van het debat werd verzorgd door Tanja Jadnanansingh. Na ontvangst opende Jadnanansingh het debat en gaf zij het woord aan Lein Labruyère, voorzitter Stichting Mobiliteitsfonds hbo. Na iedereen welkom geheten te hebben, liet Labruyère weten dat dit onderwerp geen onderwerp zou moeten zijn: ‘De vergrijzing is van dusdanige aard dat de hbo-sector het zich niet kan permitteren welk talent dan ook onbenut te laten. Het is een zaak van heel hbo om na te gaan hoe je de studenten, die in een multiculturele samenleving opgroeien, kunt voorbereiden op een multiculturele arbeidsmarkt’.
Beyond the boundaries
Etnische en culturele diversiteit gaat verder dan alleen de Nederlandse grenzen. Haroon Saad, directeur van European Regeneration Areas Network, lichte de noodzaak van etnische en culturele diversiteit vanuit de internationale context toe.
Saad haakte in op de veranderingen in de demografie (leeftijd, niet-westers/westers), identiteiten en de tendensen in migratie/vestiging. Ook verwijst hij naar de economische migratie in relatie tot de LISBON Agenda en de sociale segregatie in de maatschappij. ‘Organisaties dienen op deze veranderingen in te spelen, niet alleen door na te gaan hoe ze het beleid kunnen veranderen, maar ook hoe ze talenten met verschillende culturele achtergronden kunnen vinden én behouden’.
De hoofdboodschap van Saad is dat hogescholen binnen de eigen organisatie moeten werken aan het moderniseren van diversiteit op de agenda: ‘Kijk verder dan alleen zwart en wit’. Daarnaast moeten hogescholen leren omgaan met erfenissen uit het verleden, een cultuur waarin er weinig vertrouwen is en geen behaaglijkheid. Saad sluit zijn toesprak af met: ‘Een beleid gericht op diversiteit kan alleen succesvol zijn wanneer diversiteit geïntegreerd wordt in het totale organisatiebeleid en niet alleen als initiatief van Human Resources (P&O)’.
De powerpointpresentatie van Haroon Saad kun u hier downloaden.
Een multicultureel team is innovatiever
Guusje Dolsma, secretaris van VNO-NCW, geeft aan dat het hoger beroepsonderwijs heel erg belangrijk is voor VNO-NCW. ‘Het onderwijs is een kennisbron voor innovatie die niet naar de afkomst, maar naar de toekomst moet kijken van alle talenten’.
Diversiteit moet opgenomen worden in de organisatiestrategie en dient niet alleen als instrument voor personeelsbeleid. Bedrijven, zoals de Rabobank, zijn er strategisch mee aan de slag gegaan en spelen in op een divers klantenbestand. Dit soort organisaties laten ook zien dat zij met een personeelsbeleid gericht op multiculturalisme innovatiever zijn in het oplossen van problemen of in het benaderen van nieuwe markten. Organisaties worden flexibeler en kunnen gemakkelijker inspelen op veranderingen in de omgeving.
Hoe vaak wordt ook aangegeven dat “we ze wel kunnen vinden, maar ze stromen ook snel weer uit”. Het topmanagement moet meetbare en heldere doelen voor een succesvol diversiteitsbeleid vaststellen. De noodzaak en het besef voor diversiteit moet volledig bekend zijn en het moet geen sociaal wenselijk beleid zijn. Alle medewerkers moeten kunnen doorstromen en er moet geen “kleuren glazen plafond” zijn. Iedereen moet zich gewaardeerd voelen.
Daarnaast moeten organisaties zich ook afvragen hoe ze alle medewerkers kunnen laten samenwerken aan het gemeenschappelijk doel. Dit vraagt om ander beleid. ‘Het gaat er om dat organisaties van hun homogene cultuur afstappen en diversiteit binden aan het dagelijks primair proces. Let wel het managen van diversiteit is best wel moeilijk’, aldus Dolsma.
Het imago van het hbo
‘Allereerst zal er aan het imago van de sector gewerkt moeten worden’, zegt Martha Meerman, lector gedifferentieerd HRM aan de Hogeschool van Amsterdam. De sector zou een uitstraling moeten hebben van vitaal, jong en succesvol. De plaats waar alle jonge talenten elkaar kunnen ontmoeten om te kunnen werken aan hun ontwikkeling.
Een gemeenschappelijke visie is verder van belang om invulling te kunnen geven aan diversiteit. Hierbij moet de ontmoeting met de ander centraal staan. Diversiteit is een zaak van de hele organisatie, maar het moet wel op de agenda staan van de HRM-afdeling. Wanneer HRM diversiteit als prioriteit op de agenda plaatst, wordt het ook een belangrijk agendapunt voor het lijnmanagement. Het lijnmanagement speelt een sleutelrol in dit veranderingsproces. Als het middenkader het niet wil, komt er niets van terecht. P&O moet ondersteunen, spiegelen en een duidelijke visie hebben over het onderwijs. Op die manier kan HRM/P&O de organisatie een stap verder helpen in het (h)erkennen van multitalent.
Wat HRM betreft, zijn de volgende punten van belang.
Strategische Personeelsplanning:Hogescholen moeten zich afvragen waar ze nu staan en waar ze over 10 jaar willen staan. Welke toekomstvisie hebben hogescholen over wie ze moeten binnenhalen, behouden of laten uitstromen om het onderwijsproces tussen nu en 2017 adequaat in stand te houden?
Diverse/multiculturele teams: Hogescholen moeten werken aan het ontwikkelen en vormgeven van diverse teams. Studenten willen zich herkennen in voorbeeldfuncties van docenten en daardoor kunnen hogescholen inspelen op de hoge uitstroom en beter rendement.
De powerpointpresentatie van Martha Meerman kunt u hier downloaden.
Het hbo heeft voortrekkersrol
Volgens Marleen Barth, voorzitter CNV Onderwijs, zou het onderwijs een voortrekker moeten zijn. Het is de toekomstgerichte sector op de arbeidsmarkt. Barth geeft aan dat de tijd voorbij is om politiek correct om te gaan met diversiteit. Hogescholen moeten de hand in eigen boezem steken en barrières in het omgaan met diversiteit explicieter maken. Er moet ook gewerkt worden aan het gesloten klimaat binnen scholen. Individuen uit niet-westerse culturen voelen zich vaak ongemakkelijk en vertrekken ook te snel. Hogescholen zijn nog niet in staat ook deze talenten aan zich te binden. Hogescholen zouden een voorbeeld kunnen nemen aan het project Eutonos, waarin er naar gestreefd wordt om binnen schoolbesturen meer niet-westerse talenten te plaatsen.
Verder geeft ook Barth aan dat het imago van het onderwijs zal moeten veranderen. Vaak wordt geroepen dat niet-westerse individuen uitsluitend kiezen voor beroepen waarin zij carrière kunnen maken. Volgens haar kiezen ook westerse individuen tegenwoordig voor carrière maken en niet voor het onderwijs. ‘Het kan niet zo zijn dat er “smoesjes” als deze blijven bestaan, om niet te werken aan het vinden van multitalent op de arbeidsmarkt. Werken aan een carrière is ook werken aan de integratie’, vindt Marleen Barth.
Niet nog meer praten, maar gewoon doen!
Sadik Harchaoui, voorzitter van de Raad van Bestuur van FORUM, sloot het debat af met zijn spoken column getiteld Voorhoede of achterhoedegevecht?
Nemen hogescholen het voortouw in de strijd om innovatieve en noodzakelijke veranderingen door te voeren of nemen zij toch een te afwachtende houding aan, ondanks diverse inspirerende initiatieven, waarbij onderwijsinstellingen toch een beetje achter de feiten aan blijven lopen?
De spoken column van Sadik Harchaoui kun u hier downloaden.
