“Verschillen zijn belangrijk. Als er geen verschillen zijn, zal je nooit je identiteit vinden.”

- Youssef Azghari, Juryrapport Challenging Diversity Award 2009

Diversiteit is geen werk, het is een levenswijze

Youssef Azghari is geboren in Marokko, maar opgegroeid in Nederland. Met diversiteit als een gegeven heeft hij altijd geleerd om verschillen als vanzelfsprekend en verrijkend te zien. Youssef: “Voor mij is diversiteit geen werk, het is een levenswijze. Ik kwam uit een overwegend Arabisch land op mijn zesde naar Tilburg, dus ik ben altijd omringd geweest door verschillende culturen en verschillende talen. Ik zal nooit een nationalist worden, omdat ik altijd van verschillende bronnen heb gedronken. Ik voel me ook verbonden met meerdere culturen. Bovendien is zonder diversiteit vernieuwing en innovatie niet mogelijk. Diversiteit is geen trend. Als je niet investeert in diversiteit mis je de boot. Het is een noodzakelijk iets, ook in het onderwijs.”

Mimoun en de koning

Hoewel Youssef zich niet bewust bewoog richting het onderwijs, hielden zijn activiteiten wel altijd een verband met educatie. Het sprookje Mimoun en de koning, een verhaal dat hij in eerste instantie voor zichzelf schreef, werkte hij na aanmoediging van zijn vrouw uit tot een groot educatieproject in het basisonderwijs. “In het sprookje reist een jongen door een wereld van geesten, waarin beeldende kunst, muziek en vertelkunst samenkomen. Het sprookje biedt daarmee een uitgangspunt om met leerlingen het begrip (culturele) identiteit, normen en waarden en beeldvorming te bespreken.” Het project trok veel aandacht vanuit het onderwijs om lezingen te verzorgen, wat uiteindelijk leidde tot zijn huidige functie als docent bij de Academie voor Sociale Studies aan de Avans Hogeschool in Breda en ‘s-Hertogenbosch. Daar betrekt hij sinds 2001 studenten bij de vraagstukken over communicatie, cultuur en ethiek. Daarnaast houdt hij zich ook bezig met wereldwijd lezingen geven, debatten en workshops op het gebied van culturele diversiteit en interculturele communicatie. Als opiniemaker en commentator is hij regelmatig te gast op de radio en televisie en publiceert hij in nationale en internationale media, zoals Trouw, NRC Handelsblad en de Volkskrant.

Met trots en passie

Youssef gebruikt zijn expertise en ervaring om zijn collega's en studenten in het hoger onderwijs te onderwijzen en te trainen om positief aan de slag te gaan met diversiteit. Door het overdragen van kennis van andere culturen, begrip voor de ander en oplossingen om spanningen en drempels weg te werken heeft hij bijgedragen aan een leidraad om verschillen te overbruggen. In 2009 werd hij dan ook beloond met de nominatie voor de Challenging Diversity Award. Mede dankzij de nominatie kwam Youssef in contact met Zestor en ECHO, wat uiteindelijk leidde tot zijn deelname aan de ECHO Studiereis naar de University of California Los Angeles (UCLA) in 2010. Daar maakte hij kennis met ‘best practices’ van succesvol diversiteitsbeleid op UCLA. “Dat heeft wel een impact gehad om mijn deskundigheidsbevordering. Wat ik daar heb geleerd heb ik ook mee terug genomen naar Avans Hogeschool. De mentaliteit van de universiteit en de studenten vond ik erg indrukwekkend. Ze stralen trots en passie uit. Ze maken het je moeilijk om op de universiteit te komen, maar als je er eenmaal bent doen ze er ook alles aan om je te begeleiden bij een succesvolle afronding van je studie.” Geïnspireerd door de ervaringen van de studiereis, heeft Youssef deze aanpak onder de aandacht gebracht van zijn directie. “We mogen best meer trots zijn op de studenten die als eersten van hun familie het hoger onderwijs betreden. Dat is een hele knappe prestatie.” 

Wees onafhankelijk en authentiek

Volgens Youssef is het onderwijs altijd gekleurd en daarmee nooit neutraal. Hij heeft dan ook een duidelijke boodschap die hij wil meegeven aan zijn studenten: “Wees altijd onafhankelijk, ondanks de druk die je kan voelen uit de groep waar je vandaan komt. Blijf altijd authentiek en onafhankelijk in je denken. Wees kritisch ten opzichte van de kennis die je opdoet en wees niet bang om vragen te stellen. Dat vind ik ook een belangrijke taak van het onderwijs.”

Te veel met ons hoofd en te weinig met ons hart

Youssef heeft recentelijk ook het keuzevak “Creatief & Analytisch Denken” ontwikkeld. “Ik vind dat er in Nederland te veel nadruk wordt gelegd op analytisch en logisch denken en te weinig beroep wordt gedaan op de creativiteit van de mens. Je moet ze eigenlijk allebei toepassen, wil je beter omgaan met mensen van verschillende culturele achtergronden. In dit vak zit ook een persoonlijke boodschap van mij, namelijk dat we in Nederland te veel met ons hoofd doen en te weinig met ons hart.”

Verschil is nodig om te achterhalen wie je bent

“Voor mij is het vanzelfsprekend om te gaan met diversiteit”, concludeert Youssef, “maar voor heel veel mensen is dat het juist niet. Ze moeten daar echter dan wel bewust van worden en dat kan je doen door ze te prikkelen om die vanzelfsprekendheden uit te spreken en te benoemen. Als je alleen maar omgaat met mensen die hetzelfde denken en doen zoals jij, kom je er ook nooit achter wie jij bent. Je hebt verschillen nodig om te achterhalen wie je bent.”

Youssef Azghari (1971) is schrijver van twee studieboeken Cultuurbepaalde communicatie: waarden en belangen van passieve en actieve culturen en Aan de slag met diversiteit: effectief communiceren met verschillende culturen. Op 18 maart presenteerde Youssef zijn nieuwste publicatie getiteld Mijn jihad: Waarom de westerse waarden niet botsen met de islam. Kijk voor meer informatie op www.youssefazghari.com.